[ 71 ] مقاله در بيان تفرق اتصال و مراد بتفرق اتصال انحلال فرد است يعنى در عضو وحدانى را اثينى و دوگانگى ظاهرى شود كه بر صفت وحدانى نماند همچنانچه بتقريب سبق ذكر يافت و سبب تفرق اتصال معروف يا امر داخلست يا خارج بدن و آنكه داخلست مثل خلط اكال محرق كه سبب تيزى و احراق موجب تفرق اتصال عضوى كه اين اخلاط موصوفه مقارن اوست مىشود يا سبب خلط مرطب مرخيست كه سبب تفرق اتصال مىشود يا خلط مجفف يابس است كه بواسطه شدت يبوست موجب انصداع عضو مىشود يا بسبب شدت قوت دافعه است كه نه بر وفق مجرى طبيعتست و گاهى موجب تفرق اتصال حركت بر امتلاست و صياح شديد و حركات عنيفه و گاه بسبب الفخار اورام و شگافته شدن عضو وارم است و آنكه سبب از خارجست مثل قطع بآلت جارحه مثل كارد و شمشير و يا سوختن به آتش و يا گزيدن حيوانات گزنده و يا به فرو بردن دنباله خود باعضا مثل عقرب و زنبور و يا گزيدن درنده مثل شير و پلنگ و غير ذلك . [ 72 ] مقاله در بيان اسباب قرحه كه موجب تفرق اتصالست و اسباب قرحه يا ورم منضجر و يا جراحت متقيح كه به اين سبب اجزاى مضر و اتصال او متفرق شده است و يا بثوريست متاكل همچنانچه حال بثورات خبيثه است كه موجب تاكل عضو و انبساط دروست و اسباب ورم بعضى از ماده است و بعضى از هيئت عضو است و قسم اول كه از ماده است امتلاست